Nhiều người thắc mắc: Thoát vị đĩa đệm nằm ở vùng thắt lưng, tại sao lại khiến chân bị tê, đau lan xuống mông, thậm chí có người còn yếu chân hoặc teo cơ?
Thực tế, đây là mối liên hệ giữa đĩa đệm, rễ thần kinh và các cơ ở chi dưới. Khi một đĩa đệm bị thoát vị và ảnh hưởng đến rễ thần kinh, triệu chứng có thể không chỉ dừng lại ở vùng lưng mà còn lan theo đường đi của dây thần kinh xuống chân.
Thoát vị đĩa đệm lưng liên quan gì đến thần kinh ở chân?
Cột sống thắt lưng là nơi có nhiều rễ thần kinh đi qua và đảm nhiệm việc truyền tín hiệu giữa tủy sống với vùng mông, chân và bàn chân.
Khi đĩa đệm bị thoát vị, phần nhân nhầy bên trong có thể nhô ra ngoài và trong một số trường hợp gây kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh.
Lúc này, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như:
- Đau từ thắt lưng lan xuống mông, đùi hoặc cẳng chân.
- Tê bì, châm chích hoặc cảm giác như kiến bò.
- Cảm giác nóng rát hoặc đau như điện giật.
- Giảm cảm giác ở một vùng nhất định của chân.
- Yếu một số nhóm cơ ở chân hoặc bàn chân.
Tuy nhiên, không phải trường hợp thoát vị nào cũng gây chèn ép thần kinh, và cũng không phải cứ thoát vị trên phim MRI là chắc chắn gây ra các triệu chứng trên. Cần đối chiếu hình ảnh với triệu chứng và kết quả thăm khám thực tế.
Vì sao cơn tê lại lan từ lưng xuống chân?
Rễ thần kinh sau khi rời khỏi cột sống sẽ tiếp tục chạy xuống các vùng khác nhau của cơ thể.
Vì vậy, khi một rễ thần kinh bị kích thích, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc tê theo vùng mà rễ thần kinh đó chi phối, thay vì chỉ đau ngay tại vị trí thoát vị.
Đây cũng là lý do một người có thể bị đau lưng nhưng đồng thời cảm thấy đau hoặc tê sâu trong mông, mặt sau đùi, cẳng chân hoặc bàn chân.
Vị trí và hướng lan của triệu chứng có thể cung cấp cho bác sĩ những thông tin quan trọng để xác định rễ thần kinh nào đang bị ảnh hưởng.
Tại sao chèn ép thần kinh lại có thể gây yếu chân?
Thần kinh không chỉ truyền cảm giác mà còn tham gia điều khiển hoạt động của cơ.
Nếu rễ thần kinh vận động bị ảnh hưởng, tín hiệu từ hệ thần kinh đến nhóm cơ tương ứng có thể bị suy giảm. Người bệnh có thể nhận thấy:
- Chân yếu hơn bình thường.
- Khó nhón chân hoặc khó đi bằng gót.
- Đi lại không vững.
- Dễ vấp hoặc khó thực hiện một số động tác.
- Cảm giác chân không còn khỏe như trước.
Đây là dấu hiệu cần được chú ý hơn so với tình trạng đau hoặc tê đơn thuần.
Yếu chân kéo dài có thể dẫn đến teo cơ không?
Có thể.
Khi một nhóm cơ không nhận được tín hiệu thần kinh đầy đủ trong thời gian dài, đồng thời người bệnh ít sử dụng nhóm cơ đó do đau hoặc yếu, khối lượng cơ có thể giảm dần.
Đây là một trong những lý do yếu cơ kéo dài cần được đánh giá sớm, thay vì chỉ tập trung giảm cảm giác đau.
Teo cơ không phải là triệu chứng bắt buộc ở người bị thoát vị đĩa đệm và cũng không thể kết luận chỉ dựa vào cảm giác chân nhỏ đi. Bác sĩ cần đánh giá sức cơ, phản xạ, cảm giác và khả năng vận động để xác định mức độ ảnh hưởng.
Khi nào thoát vị đĩa đệm cần được thăm khám sớm?
Nếu người bệnh chỉ đau lưng hoặc đau lan xuống chân ở mức độ nhẹ, hướng xử lý có thể khác nhau tùy nguyên nhân và mức độ.
Tuy nhiên, cần đặc biệt chú ý khi xuất hiện:
- Tê bì kéo dài hoặc ngày càng tăng.
- Yếu chân, sức cơ giảm rõ rệt.
- Khó nhón chân, khó đi bằng gót hoặc dễ vấp ngã.
- Khả năng đi lại giảm dần.
- Đau kèm rối loạn cảm giác rõ rệt.
- Rối loạn kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện.
- Tê vùng quanh hậu môn, sinh dục.
Trong đó, yếu chân tiến triển nhanh hoặc kèm rối loạn tiểu tiện, đại tiện là dấu hiệu cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Thoát vị đĩa đệm có phải cứ tê chân, yếu chân là phải mổ?
Không phải mọi trường hợp đều cần phẫu thuật.
Việc lựa chọn điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ chèn ép, tình trạng thần kinh, mức độ yếu cơ, diễn tiến triệu chứng và đáp ứng với các phương pháp điều trị trước đó.
Với những trường hợp phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp điều trị bảo tồn và phục hồi chức năng. Nhưng nếu có tình trạng chèn ép thần kinh nghiêm trọng hoặc yếu cơ tiến triển, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá để xác định hướng xử trí phù hợp.
Không nên tự quyết định điều trị chỉ dựa trên kết quả MRI.
Lời khuyên từ bác sĩ Y học cổ truyền
Điều quan trọng không chỉ là nhìn thấy dòng chữ “thoát vị đĩa đệm” trên kết quả chụp chiếu, mà cần xác định:
Đĩa đệm thoát vị ở vị trí nào? Có liên quan đến rễ thần kinh không? Người bệnh đang có triệu chứng cảm giác hay đã xuất hiện yếu cơ?
Tại Tâm An Minh Đường, bác sĩ trực tiếp thăm khám, đánh giá vị trí đau, mức độ đau, tình trạng tê bì, khả năng vận động và các biểu hiện đi kèm để lựa chọn hướng chăm sóc phù hợp với từng trường hợp.
Tùy tình trạng, các phương pháp Y học cổ truyền có thể được kết hợp như xoa bóp – bấm huyệt, châm cứu, điện châm, đắp thuốc dược liệu và hướng dẫn vận động phục hồi, với mục tiêu hỗ trợ giảm đau, giảm co cứng và cải thiện khả năng vận động.
Nếu bạn đang bị đau lưng lan xuống mông, tê chân, yếu chân hoặc nhận thấy cơ chân nhỏ đi, đừng chỉ cố chịu đựng hoặc tự điều trị kéo dài. Hãy thăm khám để xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của thần kinh.
📍 Tâm An Minh Đường – 034.286.8691
43 Nguyễn Quốc Trị, Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội
📞 Gọi số điện thoại trên website hoặc nhắn Fanpage để được tư vấn và hỗ trợ đặt lịch thăm khám.